Een ander rotstuintje

Voorlopig een laatste bak opgemaakt voor varens die geschikt zijn voor een rotstuintje. Door de bak eerst te vullen met een derde deel gravel (van het asfalt geschraapt) met daarop een laag van een mengsel van potgrond, leemgrond en fijn grint heb ik de varentjes geplaatst. Vervolgens de ruimtes ertussen opgevuld van zuurhoudende gesteente, en de rest van het grondmengsel, afgestrooid met fijn grint. In de bak staan Asplenium ceterach, Asplenium adulterinum, Asplenium platyneuron, Asplenium fontanum, Cheilanthes argentea en Camptosorus sibericus

nog wat meer varens die in muurtjes groeien

spontaan opgekomen

combinatie van Asplenium septentrionale, Asplenium trichomanes en de hybride Asplenium x alternifolium
met Cystopteris 

Asplenium incissum

Rotsvarentjes in Nederland?

Al jaren heb ik moeite ondervonden met het in leven kunnen houden van kleine varentjes, met name varens die geschikt zijn in muurtjes en andere afwijkende biotopen.

Vaak bleken de varentjes het niet goed te doen , ondanks allerlei pogingen om dat juist wel voor elkaar te krijgen. Dus ging ik verder op zoek naar hoe het dan anders moet.

En dat is geen sinicure. Door veel, heel veel te kijken naar verschillende varentjes in hun natuurlijke habitat kwam ik tot een aantal nieuwe afwegingen.

Met name bleek ook slakkenvraat een groot probleem. Diverse juist hele interessante muurvarentjes blijken ook lekker slakkenvoer.
In hun natuurlijke habitat bleken slakken minder frequent voor te komen, met name omdat de groeiomstandigheden gewoon langer over de dag meer zon krijgen, kortom voor slakken minder interessant is om daar je tentje op te slaan.
Ik heb in mijn tuin in Nederland nu een goede ervaring met het planten van varentjes in aantal stenen potten, waarin ik  een stenig, drogere biotoop heb nagemaakt, de bakken staan op een verhoging, waar slakken minder vat op hebben.
en zowaar, de varentjes gedijen nu al 8 maanden erg goed.

In de buurt van het varenbos

Polypodium interjectum

Varens kijken houdt na het varenbos niet op. In de buurt zijn talloze mooie paadjes om te wandelen en onderweg ben ik steeds weer verbaasd hoe gemakkelijk diverse varensoorten zich een plek hebben veroverd op een muurtje....

Asplenium scolopendrium

 ...of langs een greppel welke voldoende vochtvasthoudend is, met name ook in de zomermaanden.....

Polypodium cambricum

 ...en op nog meer muurtjes......

 .................ook een kerkgebouw kan er niet aan ontkomen om op de zijgevel talloze muurvarentjes te herbergen......

Asplenium scolopendrium

........en nog meer greppels.............

Ceterach officinarum

...en uiteindelijk op een niet meer al te vaak belopen stenen trap.....

de kas in

De eerste nachtvorst hebben we alweer achter de rug, vandaag heb ik de eerste varens weer terug in de koude kas gezet. Ze zijn zo al wat beter beschermd op weg naar de winter.

De hele kleine varentjes op kweek worden extra beschermd, ze staan in kweekbakjes en mocht het later in het jaar echt langere tijd onder nul duiken dan kunnen ze zo opgepakt worden om tijdelijk in een ruimte net boven nul te worden geplaatst.

zomaar wat varens in zicht

Zomaar wat varens inzicht: Polystichum setiferum, Dryopteris x remota, Dryopteris cystolepidota, Polypodium cambricum "Grandiceps Fox", Polystichum aculeatum enz.

 Polystichum xilophyllum en Polystichum proliferum x acrostichoides

Cyrtomium fortunei "clivicola" en Dryopteris sieboldi,

Meerdere traptreden waren toe aan vervanging

Na meerdere jaren in weer en wind beginnen meerdere traptreden aan vervanging toe. Met name de treden van dennenhout blijken het eerst door de tand des tijds te zijn aangetast.

 Gelukkig vond ik nog twee dennen welke plaatst konden maken voor nog wat meer lucht en ruimte op een bovengelegen verre hoek in het varenbos.

De oude vermolmde traptreden waren niet al te moeilijk om te verwijderen en met een beetje kunst en vliegwerk kregen de vers in "traptreden"gezaagde dennenboomstammen een passende nieuwe bestemming. En... de ingreep valt bijna niet op. Natuurlijke natuur.

varens in groepen

Cyrtomium fortunei var. clivicola

Dryopteris aff. polydactyla

Polystichum polyblepharum

Dryopteris f.m.

Dryopteris erytrhosora

Adiantum hispidulum in muurtje

Adiantum hispidulum

Vorige week maar eens de stoute schoenen aangetrokken.  Adiantum hispidulum in  het muurtje geplaatst in de tuin. Adiantum hispidulum is niet goed winterhard (zone 8) en geeft  bij mij de afgelopen jaren  de wintermaanden  in de volle grond niet overleefd. Onlangs stonden er  in het tuincentrum weer een paar op de afdeling kamervarens, die heb ik  meegenomen. Eens ervaren of deze nu geplant in een muurtje meer wortelbescherming heeft tijdens de wintermaanden en in het voorjaar wil uitlopen.

Zoek de verschillen

Polypdium vulgare

Sind jaar en dag heb ik een st ronk met daarop Polypodium vulgare  in de achtertuin liggen. Al 12 jaar lang loopt elke jaar de eikvaren vlak voor de zomer prachtig uit en gedraagt zich dan ook als een echte eikvaren.

Dit jaar hebben de veren een ander aanzien.

Polypodium cambricum "Herbert Whitley"

De Polypodium cambricum "Herbert Whitley" zou je zou op het eerste gezicht als dezelfde varen aanzien als de hierboven afgebeelde eikvaren.

Echter het is een echte cambricum, de veren lopen uit op het eind van de zomer.

Polypodium "Whiteley Giant"

Als laatste is er ook nog een Polypodium "Whiteley Giant" in de handel. Ik heb deze varen (nog) niet, maar opnieuw waar zitten de verschillen?
De naam lijkt nogal op de bovengenoemde. Echter onderstaande  foto zijn kenmerken van een semilacerum op de veren waar te nemen.
Al met al is het interessant om de verschillen goed te onderscheiden.

Woodwardia oriëntalis gaat jongen

Woodwardia oriëntalis

De woodwardis oriëntalis is zich na een lange droge zomer aan het herstellen.
Een eerste veer is zich voorzichtig aan het uitrollen in  karakteristieke roodbruine tinten.

Maar dan vallen ook de eerste jonge plantjes op welke zich op de veren aan het ontwikkelen zijn, echt niet gewoon maar steeds spectaculair om waar te nemen.

Polystichum setiferum "Gabeljürgen" , zone 4

Jaren terug alweer  vond ik op een kwekerij in Duitsland  Polystichum setiferum "Gabeljürgen" , een zeer kleine varen waarvan me vooral de naam intigreerde.

Aanvankelijk groeide de varen niet zo best uit. Wat er in de zomer aangroeide, werd dor winterschade weer teniet gedaan. En zaten er dan een paar veren aan dan was de gelijkenis als die van Polystichum setiferum "Nantes" .

Dit jaar is de "Gabeljürgen" voor het eerst flink uitgegroeid en blijken de veren te "gabelen" of wel beter bekend als een "ramose" vorm. Toen de veren verder zijn uitgegroeid waren, ontstonden  er hier en daar broedbolletjes. Ik heb ze afgelegd en hoop dat ze nu uit zullen groeien als variëteit met dezelfde eigenschappen.

Polystichum set. "Green Lace" en Polystichum alticola

Polystichum alticola

In juni kreeg ik een afgestoken stuk van een flinke Polystichum alticola. Het heeft wat weken geduurd, maar na weken geduld is er sinds enkele dagen groei waar te nemen.

De eerste nieuwe krullen zijn zich aan het vormen en zullen binnenkort uitrollen. 

Polystichum setiferum "Green Lace"

Zo vergaat het gelukkig ook de Polistichum setiferum "Green Lace". Een wondertje? Drie jaar terug is deze varen van redelijke maat door droogte in het varenbos geheel ingekacheld. Het jaar erop kwamen slecht twee kleine veren uit de kroon omhoog, muizen bleken onder de plant (is dat al niet eens eerder gebeurd?) een gang te hebben gegraven en zich te goed te doen aan de wortels. Ik heb hem toen een andere plek gegeven. Het afgelopen jaar produceerde deze varen ook  met moeite slecht twee kleine veren. Daar was ik allang blij mee, bijna ter ziele, maar nog niet helemaal. Ik heb 'm uitgegraven, opgepot en in de kas gezet. Nu na dik 8 weken beginnen zich de eerste (kleine) nieuw veren te ontwikkelen.

De eerste extra krullengift sinds twee jaar

Van de ooit in grote getale in de jaren negentig door weefselkweek verkregen exemplaren, bleken de meeste nakomelingen nadat ze op de markt verschenen, een zwak gestel te hebben. Het merendeel van Polystichum setiferum "Green Lace" heeft het niet gehaald. Het splitsen van grote exemplaren is riskant, het kan zijn dat beide helften het niet overleven.
Dus ben ik blij met dit toch klein wondertje.

tweede lente voor Athyrium

Athyrium vernoniae "cristata rothstiel"

Bestaat deze variëteit eigenlijk wel? Apart is die zeker!  In ieder geval krabbelt deze weer lekker op na een dagelijkse watergift in de afgelopen twee weken.

Athyrium f.f. rothstiel

Ook deze Athyrium is heel sterk. Nadat deze na een lange droge periode geheel was verschrompeld worden er weer mooie zachtgroene veren gevormd.

Athyrium chinense

Ook deze varensoort blijkt taai en loopt weer goed uit.

varens en de gevolgen van de afgelopen regenuitval

Dryopteris dickinsii

Onvoldoende regenval heeft afgelopen zomer gezorgd voor meer dan gewone droogte in de tuin. Veel varensoorten hebben het niet gemakkelijk en de gevolgen worden zichtbaar.

Dryopteris aff. "Polydactyla Dadds"

Na de zomervakantie heb ik dagelijks de tuin besproeid om de schade zo veel mogelijk te beperken.

Dryopteris dilitata

Het lijkt er echter op dat voor een aantal varens de waterhuishouding behoorlijk in de war is. Het is niet altijd goud wat er blinkt.

Adiantum pedatum

De Athyriumsoorten waren al helemaal ingestort spoedig gevolgd door de Adiantum pedatum.

Dryopteris tokyoensis

En stonden de Dryopterissoorten er aanvankelijk nog "redelijk" bij, het afgelopen weekend vertoonde het gros "wilting" of te wel verdrogingsverschijnselen.
De Athyriumsoorten zijn inmiddels wel weer aan het uitlopen en de Polystichums redden het nog steeds goed.

Dryopteris x remota

De weersvoorspellingen zijn zodanig dat er nog geen  regenbui  in het vizier ligt, laat staan een week lang lekker veel regenbuien. Hoe staat de Nederlandse agrariër ervoor met de oogst van diverse gewassen?

Ik ga in ieder geval les nemen in regendansen.

De tijd leert dat er voor de varens wel weer herstel op zal treden, maar dan wordt het resultaat pas zichtbaar in het voorjaar van 2014.