Een voorzichtige lentegroei in het varenbos

Kistje met diverse varens

Ze staan weer klaar. Een bonte verzameling bosplanten om in het varenbos te planten.
Afgelopen zaterdag was er voorjaarsledenbijeenkomst in de Hortus.
Traditiegetrouw werd ook de ruilmarkt gehouden. Daar heb ik o.a. Dryopteris f.m. Lloydii meegekregen van een enthousiast amateur varenkweker.

Diverse bosplanten

Veel andere varens zijn de afgelopen periode weer gekocht op diverse adressen uit de zg wintersale welke veel tuincentra in januari en februari hebben.

Toch ook nog wat andere planten kunnen bemachtigen om de bosvloer mee op te fleuren.
Bijvoorbeeld Heucherella "Kimono"  een kruising van een  Tiarella en Heucheraspecies.
Begin april had ik het nieuwe tuinboek van Romke van der Kaa gekocht met de titel "verwilderen".
Een plezierig leesbaar en kostelijk en nuttig boekje vol wetenswaardigheden omtrent het laten verwilderen van de tuin. Wellicht een nieuwe trend.

O.a. stond daar Narcissus Howera in beschreven als een laat bloeiend narcisje voor een zonnige voorjaarswei. Het blijkt na enig speurwerk gewoon en gemakkelijk te verkrijgen o.a. bij Kwekerij Giesbergen in Zwaanshoek en Kwekerij Nijssen in Heemstede. Deze laatste beschrijft de narcis als volgt: In 1928 gewonnen door Dr. William M. Thomson  in Nieuw Zeeland met als kruisingsouders N. jonquilla en N. triandrus. Gewoonlijk meerdere, zes tot acht, knikkende citroengele bloemetjes aan een 25 cm. hoog steeltje. Het blad is smal, enigszins grasachtig. Heerlijk geurend.
Ik ga er een geschikte plek voor zoeken!

                       Narcissus Howera

Struiken voor het varenbos

Fatsia japonica

Aucuba

Leucothoe walteri

Pachysandra  terminalis

Nandina domestica

Nieuwe aanvoer bosplanten

Dozen met nieuwe planten 

Het meenemen van steeds nieuwe varensoorten is zo langzamerhand zeldzaam aan het worden. Hoe meer de collectie varensoorten uitbreidt des te lastiger is het om aan nieuwe winterharde soorten te komen.
Met regelmaat neem ik dan ook nieuwe al aangeplante varensoorten mee om de varengroepen uit te breiden.
Er gaat namelijk wel eens wat ter ziele omdat de plek van aanplant in bijvoorbeeld februari of mei in hoog zomer te droog te zijn. Grote volwassen varens kunnen dan nog wel wat hebben, maar jonge aanplant legt echt wel eens het loodje.

Diverse niet al te moeilijke varensoorten ter uitbreiding

Op de bank, vlak voor aanplant o.a. Adiantum x mairisii in pot. Deze varensoort is afgelopen jaar na de winter op sterven na dood door me mee terug genomen naar Nederland. Het heeft lang geduurd, pas begin juni kwamen voorzichtig de eerste kleine varenkrullen weer boven de potgrond uit en is uiteindelijk weer in volle glorie terug gekomen. Tot de herfst laat ik de verzorging weer over aan de natuurlijke omstandigheden van het varenbos, eind van het jaar gaat ie mee terug, zodat ik voor voldoende winterbescherming kan zorgen.

en nog wat bijzonders

Herfststijlloos bloeit al  midden oktober

Herfstijlloos is geen bosplant, maar past uitstekend in het weiland aan de rand van het varenbos.

Fuchsia, kleinbloemige winterharde soort voor schaduwrijke omgeving

Strobilanthes atropurpereus

Een verrassende plant, struikvormig, winterhard. Bloeit september-oktober, sterk, doet het goed in halfschaduw/schaduw.

Liriope muscari

Cyclamen hederifolium

Disporum en Paris

Paris quadrifolia

Voor nieuwe aanwinsten voor de onderbeplanting in het varenbos vind ik de volgende species erg interessant. Op een van de wandelingen in de omgeving van het varenbos ontdekte ik een hele kolonie Eenbes (Paris quadrifolia). Ik heb er een klein stukje van afgestoken en in het najaar in het varenbos geplant.
Weldra verdween het plantje en nu, lente 2011 staat daar tot mijn grote verrassing een heuse Eenbes tussen de varens.

Disporum flavens

Disporum is een andere plantenfamilie verwant aan de Salomonszegel. Van de laatste staan al een aantal soorten aangeplant. Maar Disporum is ook een onverwachte ontdekking van het afgelopen jaar.

Disporum cantoniense Night heron

De flinke kluit Disporum die ik aangereikt kreeg staat er prachtig bij in het varenbos. Vandaag trof ik bij een
kweker in de buurt nog wat andere soorten aan. Ik kon ze niet laten staan, ze gaan mee naar het varenbos.

Disporum megalanthum

Varens, schaduwplanten en Het Houten Huis

Verschillende nieuwe aanwinsten, o.a. Polystichum tripteron

De afgelopen week moest ik voor een congres naar Eindhoven. Ik had ruim de tijd genomen, ergens bij Zaltbommel wist ik het zeker. Ik had nog twee uur de tijd. Met heerlijk zonnig lenteweer besloot ik de afslag te nemen en de rest binnen door te rijden. En toen zag ik de kwekerij: Kwekerij het Houten Huis aan de rechterkant van de weg.

Schaduwplanten voor het varenbos

Auto geparkeerd, de kwekerij ademde een rustige natuurlijke sfeer, een kolfje naar mijn hand. Vrijwel direct werd ik welkom geheten en wegwijs gemaakt. Gezien de beperkte tijd die ik had vroeg ik direct of er ook varens en schaduwplanten in het assortiment zaten. En jawel, veel, zeer veel soorten, ergens verderop zou ik meer dan voldoende tegenkomen.

Kijkje in de varenhoek bij het Houten Huis

En wat doe je als varenbosgek? Direct naar de schaduwplanten en varenhoek. Nou van hoek kon je niet spreken: twee grote halfopen kassen stonden vol diverse soorten planten, geschikt voor de schaduw. Al snel viel mijn oog op de grote varencollectie.

Polystichum tripteron

De kwekerij heeft van elke plant de moederplant in een grote pot als voorbeeld achter de kleine, te koop staande plantjes staan. Ik was onder de indruk: niks geen kunstgrepen, gewoon puur natuur en een grote dosis liefde. Ik had al met al weinig tijd om uitgebreid rond te kijken en beloofde mezelf op korte termijn de kwekerij nog een keer te bezoeken.

Kijkje van de schaduwkas naar buiten

Zonder planten weg? Hier en daar vond ik toch weer een heel leuke aanwinst tussen de grote varencollectie, met enkele Dryopterissoorten ging ik na betalen verder op weg naar het congres in Eindhoven.

Één van de schaduwplantentunnels

Vandaag had ik een vrije middag. Een goed moment om de kwekerij nog een keer en uitgebreider een bezoek te brengen. De varencollectie is aanzienlijk. In grote potten staan o.a. Polystichum setiferum "Green Lace" , Adiantum venustum, Athyrium filix femina "Crispa", Cystopteris fragilis, Polystichum tripteron etc.
Maar ook de grote collectie schaduwplanten is zeer de moeite waard.
De kruiwagen waarmee de planten konden worden verzameld raakte steeds voller. Op de kwekerij staan meerdere woonwagens met verschillende bestemming. Ëén van de woonwagens is als "theehuis" ingericht en nodigt uit tot een moment van bezinning. Na een plezierige theepauze vertrokken we huiswaarts met meerdere Geranium- en Pulmonaria soorten. Een Polygonatum species afkomstig uit Azië, Kirengeshoma, allemaal om in of aan de rand van het varenbos een plek te geven. Blij ben ik ook met een stuk van de Polystichum tripteron, dank je wel.
De kwekerij heeft behalve een grote collectie schaduwplanten ook een grote hoeveelheid planten die geschikt zijn voor aanplant in de volle zon, waaronder een grote collectie Papavers, Boompioenen.
Het webadres van de kwekerij is:
http://www.hethoutenhuis.eu/index.php/n1/i

varentuin en bosaanplant

Scopolia

Toch weer een aantal leuke planten ontdekt. Allemaal geschikt voor de schaduw maar ook voor het varenbos. Als eerste Scopolia carniolica. Het is een vaste plant met een kruipende wortelstok, met kale, vaak grote bladeren en typische hangende, klokvormige bloemen. Het klokbilzekruid is inheems in loofwouden in de bergen van Oost- en Zuid-Europa en wordt slechts ongeveer 40 cm hoog. Uit de kruipende wortelstok ontspringen sterke, enigszins vertakte, vlezige stengels met grote, gave, onbehaarde bladeren met dikke nerven. De 2 cm lange bloemen zijn van buiten bruin, van binnen enigszins groengeel. Ze hangen aan lange, dunne stelen omlaag. Alle delen van de plant, en vooral de wortelstok, zijn zeer giftig door de alkaloïden die ze bevatten. 

Pachyphragma macrophylla

Pachyphragma macrophylla is een vaste plant met een hoogte van 30 cm. De plant is volledig winterhard. 
Pachyphragma macrophylla bloeit van maart tot mei. Het is een opvallende schaduwplant. Stelt geen bijzondere eisen aan de grondsoort maar houdt niet van een al te droge standplaats. De bloemen van deze plant zijn hermafrodiet (zowel mannelijke en vrouwelijke organen) en ze worden bestoven door insecten

Narcissus jonquilla var. henriqueslii

Een fraaie wildvorm die van nature voorkomt in Zuid-Spanje. Heerlijk zoetgeurende wilde narcissoort voor een meer zonnige standplaats. Elk 20 cm hoog stengeltje geeft twee tot zes helder diepgele bloemen met een klein cupje. Het cilindervormige blad is donkergroen van kleur. Bloeitijd: april-juni. 
Aan de rand van het varenbos vind ik vast een zonnig plekje om deze wildvorm een mooie plek te geven.

Dryopteris cycadina

Ik kon het niet laten, Dryopteris cycadina, met de eerste uitlopende veren van dit jaar.

Bosplanten en de Hessenhof

schaduwplanten, nieuwe oogst

Als je ergens goed terecht kan voor een groot assortiment varens en andere plantensoorten die de schaduw goed verdragen en prachtig harmoniëren met varens dan is het wel bij de Hessenhof in Ede. Afgelopen zaterdag ben ik er maar weer eens langs gegaan. Het resultaat was een mooi kistje vol met nieuwe aanwinst om bij de varens in het bos te planten.

Welke plantensoorten dat geworden zijn zal ik een een volgend artikel vermelden.

Dan nog wat aandacht voor heesters of struiken.

Elaeagnus ebbingei

Chaenomelis japonica

Begin maart verraste het varenbos al met de prille bloei van enkele struiken die ik in de lente van het vorige jaar had aangeplant. En andere, nog niet bloeiende aanplant lijkt goed aangeslagen.

En als de reeën zich een beetje koest willen houden........

Prille lente in het varenbos

Cyclamen hederifolium

De onderbeplanting in het varenbos breidt zich al een paar jaar door steeds nieuwe aanplant met meerdere species uit. Karakteristiek voor een gemiddelde bosbodem is de rijke bloei van allerlei (stinzen) planten in de lente. Daarna sluit het bomendak zich, wordt het donker op de bosvloer en is het over met de pret.

botanische Crocus

In het varenbos ben ik zoekend naar het juiste evenwicht tussen voldoende licht, schaduw en vocht met het doel om de beplanting van de bosvloer gedurende het gehele jaar, zowel de grote rijkdom aan varensoorten  als andere (bloeiende) schaduwplanten  interessant te houden.

Sneeuwklokjes

Nu de maand maart zich heeft aangekondigd is het echt al een beetje feest aan het worden. De bosvloer met het overwegende bruin van gevallen blad en de tinten van de wintergroene varens worden door diverse bloeiende gewasjes letterlijk opgefleurd.

Helleborus niger

Maarts viooltje,  Viola odorata alba

Euphorbia species

Sneeuwklokje, dubbel bloembladige soort

Helleborus orientalis

Pulmonaria, longkruid

Nieuwe aanplant varengezellen

Kruiwagen vol met nieuwe aanplant

De eerste kruiwagen vol met nieuwe aanplant staat klaar aan de rand van het varenbos. Het is altijd leuk om naast  varens ook oog te blijven houden voor de combinatie van varens met andere planten. Voor de schaduw, halfschaduw zijn de mogelijkheden vergeleken met een zonborder beperkt, maar als je goed om je heen kijkt zijn er zeker meerdere plantensoorten die de moeite van het uitproberen waard zijn.

Overzicht van een deel van het  varenbos februari 2011

De afgelopen weken heb ik in de winteruitverkoop bij diverse tuincentra wel weer wat leuks, niet al te duur,  kunnen vinden. Euyonimus, Heuchera, Liriope, Cornus canadiense en nog wat Cyclamen. Daarnaast nog wat  "verwaarloosde" varens. Het blijft  een uitdaging om  passende plek te vinden of te maken.

Varengezellen

Sophora prostata

Altijd op zoek naar afwisseling in de varentuin, kwam ik laatst in een tuincentrum dit halfstruikje tegen: Sophora prostata "Little Baby". Het mooie fijne blad combineert prachtig met menig varenveer. Ik had er nog niet eerder over gehoord......Het blijkt om een halfheestertje te gaan met een oorsprong in China. Er bestaan meerdere variëteiten van deze Chinese honingstruik welke rond de maand juli in gunstige omstandigheden tot bloei komt. Geschikt voor halfschaduw en winterhard tot -15 graden, vind ik hem zeer de moeite waard  om hem een plek tussen de varens  in het varenbos uit te proberen.

Boehmeria platanifolia

Nog een onbekende, Boehmeria platanifolia. Het lijkt wel wat op een statige brandnetel. Houdt van schaduw, is zeer winterhard. Met een maximale hoogte van een meter een plant om achter of tussen wat hogere varensoorten te zetten.

Het gaat om een bladplant uit China met bijna rond , gekarteld soepel behaarde bladeren. Geschikt voor elke humusrijke , goed doorlatende grond in gedeeltelijke schaduw. Hij komt bij mij tussen de varens.

Persicaria virginiana "Lance Corporal"

Vorig zomer wat stekken gekregen, zo op het oog een prachtige bladplant. Ik had geen idee wat ik in mijn tuin ging zetten. Totdat het zomer werd en deze plantensoort uitgroeide tot een 50 cm hoge plant met donkerrode aren. Gewoon prachtig. Onlangs kwam ik hem tegen en kwam toen pas achter de naam. Het gaat om Persicaria virginiana. Van deze plantensoort weet ik dat hij goed combineert met varens. In natte omstandigheden kan hij enigszins te veel uitzaaien, op een wat drogere plek blijft hij keurig in toom. Het is een winterharde vaste plant.